Vindt u deze titel een overdreven statement? Zijn er te veel meisjes op straat? Of u nu ja of nee antwoordt, u hebt gelijk. Alle meisjes hebben het recht – net als jongens – rond te lopen op straat, maar ik heb het over iets anders. We zien meer vrouwen in onze omgeving dan er werkelijk zijn, en dat zou ook geen probleem zijn, ware het niet dat ze doorgaans te mooi zijn om waar te zijn. En nu beweer ik natuurlijk niet dat we met zijn allen spoken zien of een gezichtsverbijstering ervaren. Onze straten, net als kranten, tijdschriften en andere media, worden opgefleurd met reclames die gebruik maken van het vrouwelijk schoon. We moeten nooit ver zoeken om wat fraaie esthetica te kunnen aanschouwen. En is dat dan een probleem? Doet iemand daar moeilijk over? Weerom ja en nee. Als we mogen kiezen zullen we ons doorgaans niet verzetten tegen een toename van de gratie van onze omgeving, maar zonder dat we het bewust beseffen is er onderhuids wel degelijk een probleem. Soms kan dat probleem nogal groot zijn. Kijk.

Misschien kunnen we het niet meteen geloven, maar het zien van al dat vrouwelijk schoon rondom ons geeft geen al te best gevoel. Vrouwen voelen er zich een beetje minder gelukkig door, maar – en dat verwachtte u niet – ook mannen worden er negatief door beïnvloed. Eerst de vrouwen. Hun seksegenoten op de reclameborden zijn mooi, anders kwamen ze er niet op. Ze zijn zelfs mooier dan de werkelijkheid toelaat. De fotograaf heeft ze met de nodige hulpmiddeltjes van computer en andere technieken meer raffinement verleend dan ze al hadden. De modellen waren geselecteerd op hun jeugd, schoonheid, elegantie, sexy look… maar de software (deze van de computer, niet van de dame) zorgde voor een supernormale overdrijving van al die leuke vrouwelijk eigenschappen. Claudia Schiffer herkent zichzelf niet meer. Dat maakt dat de echte vrouwen, van vlees en bloed, in concurrentie moeten treden met ongrijpbare rivalen. Ze kunnen nooit die exuberante kwaliteiten evenaren. Make up en kleding kunnen niet op tegen de software die de virtuele concurrenten bovennatuurlijk maakt. Geen enkele vrouw zal dit toegeven, maar de concurrentie heeft onderhuids een effect en duwt elke vrouw wat omlaag. Geen ideale basis voor een goed gevoel.

De verklaring hiervoor moeten we zoeken in het feit dat wij gedurende honderdduizenden jaren in veel kleinere gemeenschappen dan vandaag leefden. Onze voorouders hadden samenlevingen van enkele tientallen groepsgenoten, de helft van het andere geslacht. Vrouwen hadden dus relatief weinig concurrenten om de gunst van de mannen te winnen. Stel dat de groep uit 150 mensen bestond en er dus 75 vrouwen rondliepen; trek daar de kinderen en oudere vrouwen af en je houdt wellicht 40 potentiële concurrenten over. Daarvan is misschien de helft lelijker dan de vrouw die haar kansen afweegt en ze ziet dus hooguit 20 tegenstanders in de strijd om een man. Daar kan je aan werken, soms win je, soms verlies je. Vandaag lopen er duizenden concurrenten rond, waarvan enkele dus onbereikbaar mooi zijn en nooit ofte nooit kunnen overtroefd worden. Vrouwen voelen zich daardoor lelijk, overbodig, een loser… zij het gelukkig in een zwakke vorm, maar sterk genoeg om een minder positief gevoel te geven. Bij sommige meisje is het niet zo een onschuldig zwakke vorm, maar neemt het grote proporties aan die kunnen leiden tot een minderwaardigheidsgevoel of tot anorexia.

Dan komen we bij de mannen. Zij hebben toch geen probleem met al dat vrouwelijk schoon? Dat dacht je. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat mannen negatief reageren op al die onrealistische beelden van het andere geslacht. Mannen die supermooie of supersexy vrouwen te zien kregen in tijdschriften, bleken een verlaagd zelfbeeld te hebben. Je zou verwachten dat zich hier hetzelfde voordeed als bij de vrouwen: de reclame toont niet alleen overdreven mooie vrouwen, maar ook knappe mannen en dat zou het concurrentiegevoel bij de man kunnen ontwrichten. Maar niets daarvan, mannen blijken niet beïnvloed te worden door de mannelijke reclamemodellen. Wel door de onbereikbaarheid van de dames. In de partnerkeuze is vooral de vrouw actief. Zij maakt duidelijk welke man aanstalten mag maken om haar het hof te maken en later de indruk te hebben dat hij haar veroverd heeft. Mooie vrouwen kiezen mannen die veel te bieden hebben qua voorkomen, status, welstand, noem maar op. Supermooie vrouwen zullen dus superstraffe mannen kiezen. En we zijn er: geen man rekent zich tot deze groep en durft geen competitie aan met superstraffe kerels, ook al ziet hij ze niet. Resultaat: daling van het zelfbeeld en van de eigenwaarde.

Deze visie kon experimenteel worden aangetoond. Indien de supernormale vrouw in de reclame vergezeld was door een gewone kerel, dan steeg het zelfvertrouwen van de toeschouwende, mannelijke proefpersoon. “Als hij een kans maakt, dan ik ook”.

De evolutie van ons gedrag is een goede en interessante basis om ons huidige doen en laten beter te begrijpen. We doen dingen die vandaag niet relevant zijn maar het ooit wel waren, in ons verre verleden. Het is goed dat voor ogen te houden. En misschien kan het wel eens toegepast worden: als de reclamejongens een foto van Claudia Schiffer na de nodige retouches gebruiken om hun product aan de man te brengen, laat ze er dan een foto – zeg maar de  mijne – aan toevoegen, zonder retouches.

www.ch-darwin.eu