Veel poeha vorige week in de media naar aanleiding van het verschijnen van een boek met de ronkende en uitdagende titel De mythe van het glazen plafond. Er werd aandacht aan besteed in De Standaard, in Het Nieuwsblad en ook op Canvas (meerbepaald bij Phara) lieten ze het niet aan zich voorbijgaan.

Dat hoeft niet te verbazen. Onderzoek naar en claims omtrent verschillen tussen mannen en vrouwen hebben veel weg van de geest van Banquo: onmogelijk uit te roeien. De media spelen daarin gretig mee en voeden de conceptuele eenvoud en polarizatie (zie bijv. het werk van Birke [1986] daaromtrent). Studies waaruit een verschil naar voren komt tussen mannen en vrouwen worden (overmatig) veelvuldig opgepikt door de media; en is het verschil toe te schrijven aan biologische factoren dan hoort dat thuis op de voorpagina. We weten nochtans dat mannen en vrouwen meer gelijk dan verschillend zijn en dat de meeste verschillen eerder mythe dan realiteit zijn. Wat (helaas) geen mythe is, is het glazen plafond - ongeacht wat Marike Stellinga daarover mag beweren.

Voor Marike Stellinga lijkt me te gelden, om Schopenhauer te parafraseren, 'Want de schorre te horen zingen, de lamme te zien dansen, is al pijnlijk genoeg; maar de beperkte geest te horen filosoferen is ronduit onverdraaglijk' (Parerga und Paralipomena - Ueber die Universitäts-Philosophie).

Het is immers behoorlijk onverdraaglijk dat iemand die frontaal ten aanval trekt tegen het feminisme overduidelijk niet eens begrijpt wat gender is - toch het centrale concept uit het feministische denken. Ik heb op het Engelstalige blogportaal van Scilogs toegelicht wat verstaan dient te worden onder sekse en gender:

On sex and gender (part 1): On sex

On sex and gender (part 2): On gender

Een frontale tegenaanval tegen dit soort onzin is moeilijk, De mythe van de mythe van het glazen plafond bekt nu eenmaal minder lekker dan het origineel (en veel zou het ook niet uithalen), dus er rest mij enkel opnieuw te verwijzen naar mijn allereerste bericht dat ik schreef voor dit blog: Het glazen plafond. En naar onze bibliotheek natuurlijk,waar de geïnteresseerde lezer lectuur kan terugvinden die de moeite van het lezen meer waard is dan het zoveelste pulpboek.

Geschreven in De wereld draait door  Vaste link 

Reacties :
• (1)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Charles, M. & K. Bradley (2009) Indulging our gendered selves: Sex segregation by field of study in 44 countries. American Journal of Sociology, 114, 924-976

Charles, M. & D. B. Grusky (2004) Occupational ghettos: The worldwide segregation of women and men. Stanford: Stanford University Press.

Steinpreis, R. E. et al. (1999) The impact of Gender on the Review of the Curricula Vitae of Job Applicants and Tenure Candidates: A National Empirical Study. Sex Roles, 41, pp. 509-528

Wennerås, C. & A. Wold (1999) Nepotism and sexism in peer-review. Nature, 387, pp. 341-344

Williams, J. C. & N. Segal (2003) Beyond the Maternal Wall: Relief for Family Caregivers Who are Discriminated Against on the Job. Harvard Women's Law Journal, 26, pp. 77-162

Williams, J. C. (2005) The Glass Ceiling and the Maternal Wall in Academia. New Directions in Higher Education, 130, pp. 91-105

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Nobody will ever win the battle of the sexes; there's just too much fraternizing with the enemy.

Iedereen weet dat de gemiddelde man groter is dan de gemiddelde vrouw (in België ongeveer 179,5 cm tegenover 167,8 cm) terwijl vrouwen, op elke leeftijd, een hogere levensverwachting hebben dan mannen (in België ongeveer 82 jaar tegenover 77), maar wist u ook al dat ...

- ook mannen een hormonale cyclus hebben (dag- en seizoensgebonden);

- de 'mannelijke' androgene hormonen (o.a. testosteron) en de 'vrouwelijke' oestrogene hormonen (o.a. estradiol) zowel door mannen als vrouwen worden aangemaakt;

- er voor elke 100 meisjes zowat 124 jongens worden verwekt, terwijl er toch slechts 105 jongens worden geboren voor elke 100 meisjes;

- de geslachtsbepaling van vele reptielen temperatuur-afhankelijk is;

- de geslachtsbepaling in vogels, net als bij mensen chromosomaal gebeurt (maar via de eicel en niet via het sperma);

- 91% van wie gearresteerd wordt voor moord en doodslag een man is;

- het meeste aantal kinderen dat ooit op de wereld werd gebracht door een vrouw 69 bedraagt  (27 bevallingen tussen 1725 en 1765); 

- vrouwen niet babbelzieker dan mannen zijn; 

- vanaf de jaren '20 tot ongeveer de jaren '40 blauw de kleur voor babymeisjes was en roze die voor babyjongetjes;

- de gemoedstoestand van vrouwen beter verklaard kan worden aan de hand van de werkweek-weekend-cyclus dan door middel van hun menstruele cyclus;

- de rijkste vrouw(en) (Alice en Christy Walton) ter wereld (elk) ongeveer 12 miljard euro bezit(ten) (daarmee halen ze de top 10 der rijkste mensen op de wereld niet; Bill Gates bezit zowat 28 miljard euro);

- 20% van alle kaderleden vrouw is, maar dat dit bij de grootste beursgenoteerd ondernemingen amper 10% is en op de allerhoogste bestuursniveaus is zelfs nog amper 3% vrouwen terug te vinden;

- de instroom van vrouwen bij accountancy- en auditkantoren oploopt tot meer dan 50%;

- mannen niet meer 'aanleg' voor wiskunde hebben dan vrouwen;

- in Vlaanderen een vrouw bijna tweemaal zoveel tijd aan huishoudelijk werk besteed als een man (24u tegenover 14u per week);

- de huishoudelijke taken die mannen en vrouwen op zich nemen bovendien nog steeds sterk gendergekleurd zijn (vrouwen koken, wassen en kuisen, mannen klussen en tuinieren); 

- mannen en vrouwen, in verhouding tot de rest van hun lichaam, even grote hersenen hebben;

- het aantal vrouwelijke studenten aan onze universiteiten al geruime tijd het aantal mannelijke studenten overtreft;

- de academische wereld niettegenstaande een mannenbastion blijft: in 2002 was 76,2% van de docenten een man, 83,1% van de hoofddocenten, 88% van de hoogleraren en 93,2% van de gewoon hoogleraren;

- er tal van verschillen zijn tussen de hersenen van mannen en vrouwen; 

- we van de meeste van deze hersenverschillen niet weten welke verschillen in gedrag ze veroorzaken (indien ze al verschillen in gedrag zouden veroorzaken).

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Geschreven in Bibliotheek  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Reinout Verbeke kondigde het voor de zomer al aan op zijn Blogspotter, maar vanaf vandaag zijn we ook werkelijk van start gegaan met de Engelstalige versie van deze blog.

Na een (lange) zomervakantie vliegen we er vanaf volgende week ook hier opnieuw in. 

In afwachting beginnen we in elk geval vanaf vandaag met de aanleg van een heuse bibliotheek (in navolging van de wiskundige boekenrubriek van Rudi Penne en Paul Levrie).

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

AUDITING EN DE AUDITOR

AUDITKWALITEIT

DE IMPACT VAN AUDITOR-GENDER OP AUDITKWALITEIT

If, then, it were true that the posession of a Y chromosome had a causal effect on, say, musical ability or fondness for knitting, what would this mean? It would mean that, in some specified population and in some specified environment, an observer in possession of information about an individual's sex would be able to make a statistically more accurate prediction as to the person's musical ability than an observer ignorant of the person's sex. The emphasis is on the word 'statistically', and let us throw in an 'other things being equal' for good measure. The observer might be provided with some additional information, say on the person's education or upbringing, which would lead him to revise, or even reverse, his prediction based on sex. If females are statistically more likely than males to enjoy knitting, this does not mean that all females enjoy knitting, nor even that a majority does.

Het is duidelijk dat we in een context van auditor-gender over meer informatie beschikken dan enkel geslacht. Genderverschillen zijn zeer sterk context-afhahnkelijk (zie in verband met risico-attitude bijvoorbeeld Boyer & Barnes, 2009). Bovendien verstrekt die bijkomende informatie (d.w.z. 'het gaat om auditors') mogelijk goede redenen om voorspellingen bij te sturen (bijvoorbeeld omtrent risico-attitude). Het is immers niet vanzelfsprekend dat genderverschillen die eventueel aanwezig zijn op het niveau van de gehele bevolking ook aanwezig zijn in de specifieke subpopulatie van auditors. De vraag rijst bijgevolg in hoeverre het 'auditor zijn' effecten uitwist (door zelfselectie of door leereffecten ten gevolge van onderwijskundige en professionele vorming) van het 'gender doen'. Anders gezegd: "Hoe vrouwelijk zijn vrouwelijke auditors?"

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Een blogbericht over wiskunde, origami en goocheltrucs

Gisteren gelezen in mijn krant: "Een 39-jarige man uit Eindhoven sloeg zaterdagnacht met zijn wagen op de E19 over kop en was op slag dood. Het 3-jarige dochtertje, dat in een zitje achter in de auto zat, moest in kritieke toestand naar het ziekenhuis worden gebracht. In het ziekenhuis was de beste chirurg van het land voor handen, maar die kon de operatie niet uitvoeren: “Ik kan haar niet opereren, want zij is mijn dochter” luidde het commentaar."

Hoe kan dit vraagt u zich ongetwijfeld af (en niet alleen omwille van het vreemde – uiteraard, gelukkig, niet werkelijk uit mijn krant geplukte verhaal). 

Neen, omdat gender een van onze primaire culturele frames is (cf. Ridgeway, 2009), hebt u zich waarschijnlijk (minstens voor even) afgevraagd hoe de eerste en de laatste zin met elkaar te verzoenen zijn – hoe kan het meisje uit het ongeluk de dochter van de chirurg zijn als haar vader op slag dood was na het ongeluk? 

Wat het precies betekent dat gender een primair cultureel frame is zal ik in een van mijn volgende blogberichten toelichten, maar allereenvoudigst gezegd komt het er op neer dat we elke specifieke (zowel levende, virtuele als zelfs fictieve) persoon waarmee we worden geconfronteerd automatisch en haast onmiddellijk in of het hokje 'vrouw' of het hokje 'man' indelen ('gender-categorizeren'). Daarom denken we bij het lezen van het woord 'chirurg' in de eerste plaats onmiddellijk aan een man en sturen we dat stereotiepe beeld pas bij nadat we onszelf er op hebben gewezen dat dit duidelijk niet mogelijk is in dit geval. Om die reden associëren we 'wiskunde' ook met mannelijkheid (zie daarover eerder op dit blog) en zijn 'wiskundigen' in onze stereotiepe beeldvorming 'mannen'. 

'Man' is echter niet het enige adjectief dat we aan het stereotiepe beeld van de wiskundige verbinden. Wiskundigen zijn ook van middelbare leeftijd, dragen een bril, lopen er ouderwets gekleed bij, zijn weinig sociaal of zelfs sociaal gestoord en ze zijn saai. Ze zijn weliswaar verstandig, rationeel, mogelijk zelfs uitermate briljant of geniaal, maar ze zijn ook onpraktisch, onbekommerd om het alledaagse ... verstrooide professoren, ze zijn alleenstaand en hebben geen vrienden. (Picker & Berry, 2000, 2001; Renteln & Dundes, 2005)

De Duitse schrijver Hans Magnus Enzensberger (1993) dichtte zelfs het onderstaande gedicht over de saaiheid der wiskundigen:

Wortels, die nergens wortelen,
afbeeldingen voor gesloten ogen,
de oorsprong, bundels, breuken, vezels:
deze witste van alle werelden
met haar kegels, sneden en omtrekken
is jullie Beloofde Land.

Hoogmoedig verliezen jullie je
in het ontelbare, in de omvang
van de lege, de imaginaire, de irreële
en gesloten verzamelingen.
Spookachtige gesprekken
onder jongelingen:
her vermoeden van Fermat,
de welordeningsstelling van Zermelo,
het lemma van Zorn.
Als kind al verblind.
door verrassende invallen,
hebben jullie je afgewend
schouderophalend,
van onze bloedige vreugde.
Arm aan woorden
strompelen jullie, jezelf vergetend,
voortgedreven door de engel van de abstractie,
door de velden van Galois en over de
Riemann-oppervlakte,
kniediep in het discontinuum van Cantor,
door de ruimte van Hausdorff.
Dan, op je veertigste, zitten jullie,
o theologen zonder Jahweh,
zonder haar en met een hoogteziekte
in versleten pakken
voor het lege bureau
opgebrand, o Fibonacci,
o Kummer, o Gödel, o Mandelbrot,
in het vagevuur van de omkeerbaarheid.

Met dat beeld in mijn hoofd vertrok ik enige tijd terug dan ook naar een lezing van Erik D. Demaine (die kwam spreken in het kader van de 'Internationale Francqui Leerstoel' zoals al in het blog van Rudi Penne werd vermeld). Tot op die dag was Erik Demaine voor mij niet meer dan een naam geweest, de naam van bovenaan wetenschappelijke artikels. Tal val artikels, briljante artikels van een briljante wiskundige ... maar ik had me tot dan toe nog nooit geprobeerd me iets bij hem voor te stellen. Toch niet bewust althans. Op weg naar de lezing, in gesprek met enkele collega's, werd het echter duidelijk dat er zich onbewust in mijn hoofd toch een beeld gevormd had. Iets genuanceerder, maar toch ook niet, zat in mijn hoofd het stereotiepe beeld van de briljante, introverte, werkverslaafde, verwarde, sociaalgestoorde en excentrieke wiskundige. In de minuten nodig om me van mijn bureau naar het auditorium te begeven, probeerde ik me zeer bewust een beeld van Erik Demaine te vormen. De gedachte aan het feit dat de amper 28 jaar oude Demaine al sinds 2001 professor is aan de vermaarde Massachusetts Institute of Technology (MIT), versterkte uiteraard enkel het stereotiepe beeld dat ik van hem had.

Niets bleek echter minder waar te zijn. De geniale Demaine bleek alles behalve introvert, weinig sociaalonderlegd of sociaalonbekwaam, wereldvreemd of wat dan ook te zijn. Met tot de verbeelding sprekende voorbeelden over het nut van papiervouwen voor tal van domeinen en toepassingsgebieden (airbags, parachutes, eiwitten, bouwconstructies, robotica en tal van andere zaken passeerden de revue, naast het evidente origami en leuke goocheltrucs) hield hij het volgelopen auditorium moeiteloos een uur lang aan zijn lippen gekluisterd. Leuke goocheltrucs werden afgewisseld met wiskundige toelichting en uitweidingen over veelvlakken en geometrische algoritmes. Dat alles bovendien gekruid met meer dan een voldoende dosis humor.

En wat misschien nog wel het allermeest tot de verbeelding sprak, was de kinderlijke drijfveer van Demaine: "My aim is to make everything I do fun". Het deed me denken aan de woorden van Sam Walcott (2009:374), postdoctoraal onderzoeker aan de Johns Hopkins University: "Must I ignore what amuses me in favour of what makes me marketable?"

Indien David Wells ('The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Mathematics', 'The Penguin Dictionary of Curious and Interesting Geometry', 'You Are A Mathematician') of Rudi Penne er u nog niet van overtuigd zouden hebben, dan zal Erik Demaine het zeker wel doen: wiskunde is sexy! 

Geloof mij overigens vooral niet op mijn woord, maar oordeelt u ook zelf:

Niets van mijn stereotiep beeld van 'de wiskundige' bleek van toepassing te zijn op Erik Demaine. Of, nu ja, toch bijna niets: Erik Demaine is uiteraard wel een man.

Ook aan die stereotype eigenschap van 'de wiskundige' houdt u echter beter niet vast of u kan de onderstaande grap mogelijk ooit als 'waar gebeurd' opdissen:

Two mathematicians are in a bar. The first one says to the second that the average person knows very little about basic mathematics. The second one disagrees and claims that most people can cope with a reasonable amount of math. The first mathematician goes off to the washroom, and in his absence the second calls over the waitress. He tells her that in a few minutes, after his friend has returned, he will call her over and ask her a question. All she has to do is answer "one third x cubed." She repeats "one thir–dex cue?" He repeats "one third x cubed." She asks, "one thir dex cuebd?" "Yes, that’s right," he says. So she agrees, and goes off mumbling to herself, "one thir dex cuebd…". The first guy returns and the second proposes a bet to prove his point, that most people do know something about basic math. He says he will ask the blonde waitress an integral, and the first laughingly agrees. The second man calls over the waitress and asks "what is the integral of x squared?" The waitress says "one third x cubed" and while walking away, turns back and says over her shoulder, "plus a constant!"

Referenties

Brush, Lorelei R. (1980) The Significance of Students' Stereotype of a Mathematician for Their Career Planning. Personnel and Guidance Journal, 59, 4, pp. 231-235

Enzensberger, Hans Magnus (1993) De Wiskundigen. In Toekomstmuziek. Amsterdam, De Bezige Bij. [Vertaling Michael Zeeman]

Piatek-Jimenez, Katrina (2008) Images of mathematicians: a new perspective on the shortage of women in mathematical careers. ZDM - International Journal on Mathematics Education, 40, 4, pp. 633-646

Picker, Susan H. & John S. Berry (2000) Investigating pupil's images of mathematicians. Educational Studies in Mathematics, 43, 1, pp. 65-94

Picker, Susan H. John S. Berry (2001) Your student's images of mathematicians and mathematics. Mathematics Teaching in the Middle School, 7, 4, pp. 202-208

Rensaa, Ragnhild Johanne (2006) The Image of a Mathematician. Philosophy of Mathematics Education Journal, 19

Ridgeway, Cecilia L. (2009) Framed Before We Know It: How Gender Shapes Social Relations. Gender & Society, 23, 2, pp. 145-160

Steinke, Jocelyn Steinke (2007) Assessing Media Influences on Middle School-Aged Children's Perceptions of Women in Science Using the Draw-A-Scientist Test (DAST). Science Communication, 29, 1, pp. 35-64

Walcott, Sam (2009) As simple as possible. Nature, 458, 7236, p. 37

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (1)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

STUDIEDAG

Klik hier voor meer informatie en om in te schrijven

Voor wie geïnteresseerd is in de loonkloof, arbeidsmarktsegregatie (bijv. het glazen plafond) en tal van andere onderwerpen met betrekking tot de impact van gender op de arbeidsmarkt en in het bedrijfsleven is dit een niet te missen dag! 

In mijn volgende blogbericht zal ik dan ook dieper ingaan op het thema dat door mij op deze vormingsdag besproken zal worden: Hoe vrouwelijk zijn vrouwelijke auditors?

PUBLICATIES

- Economie feministisch bekeken

- Gegenderd onderwijs

- Weten mannen waarom? Mannelijkheid feministisch bekeken

- Vrouwen vertegenwoordigd, Wetstraat gekraakt? Representativiteit feministisch bekeken

- Literatuur en literatoren feministisch bekeken

- Vrouw (on)vriendelijk? Islam feministisch bekeken

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Sinds 1922 wordt jaarlijks op 8 maart Internationale Vrouwendag gevierd. Tijdens die ene dag wordt dan het grote publiek herinnerd aan de blijvende ongelijkheden die er ook in de 21ste eeuw nog steeds zijn tussen mannen en vrouwen. Sinds 1978 is deze dag ook door de Verenigde Naties erkend en wordt elk jaar een centraal thema naar voren geschoven. Met het thema van dit jaar ('Women and men united to end violence against women') wordt een oud zeer onder de aandacht gebracht: geweld tegen vrouwen.

Hoewel partnergeweld een belangrijke en schrijnende vorm van geweld tegen vrouwen is, is de sociale en juridische erkenning ervan eerder recent (in België werd bijvoorbeeld pas in 1997 partnergeweld als een misdrijf erkend!). In België wordt naar schatting 1 vrouw op 7 in haar leven het slachtoffer van partnergeweld (tegenover 1 man op 40)! Jaarlijks loopt het voor zo een 60 tot 80 vrouwen ook definitief fout af. Wanneer vrouwen sterven aan een gewelddadige dood is partnergeweld dan ook de meest voorkomende oorzaak (in geval van een geweldadige dood is in bijna 50% van de gevallen de (ex-)echtgenoot of vriend de dader). Partnergeweld maakt op die manier jaarlijks meer dodelijke slachtoffers dan kanker en is voor vrouwen tussen 16 en 44 jaar zelfs de voornaamste doodsoorzaak! (Krug et al. 2002)

FEMINISTISCHE THEORIE

De meest gagbare theorie voor het verklaren van partnergeweld is de feministische politieke theorie. Volgens de feministische politieke theorie is partnergeweld een manier om de patriarchische samenleving en mannelijke dominantie in stand te houden (cf. Walker, 1979; 1999). Anders gezegd, het is een gender-probleem. Het is gevolg van een verschillende socialisatie van mannen en vrouwen waarbij mannen geleerd wordt de dominante en agressieve sekse te zijn. Ze leren om hun mannelijk privileges uit te oefenen door middel van geweld en leren niet om reflectief om te gaan met emoties zoals woede en jaloezie. Partnermishandeling is vanuit dat perspectief een vorm van 'normaal geweld' (sic.); niet bedreven door gestoorde mannen, maar door mannen die geloven dat patriarchaat hun recht is, dat het huwelijk hen onbeperkte controle geeft over hun partners en dat slaan een aanvaardbaar middel is om deze controle gestalte te geven. Fysiek geweld wordt hier met andere woorden gebruikt om de dominante positie van de man (in de samenleving en binnen het gezin) te legitimeren. De feministische politieke theorie heeft de verdienste dat zij het belang van de samenleving en maatschappelijke structuren onderstreept voor het voorkomen van geweld tegen vrouwen (samenlevingen met een grotere gendergelijkheid kunnen ook beduidend lagere cijfers van geweld tegen vrouwen voorleggen). Haar verdienste is echter ook haar zwakte. Het individu handelt in een sociale context, maar het blijft een handelend individu. Het gaat niet op om niet verder te kijken dan samenlevingsfactoren en -structuren, laat staan om op basis daarvan individueel gedrag te verschonen  zoals criminologische theorieën dat te vaak doen (cf. Dalrymple, 2001).

JALOEZIE

Om partnergeweld te kunnen bestrijden en in te dijken moet men in de eerste plaats partnergeweld begrijpen, moet men haar oorzaken achterhalen. De belangrijkste reden voor geweld in romantische relaties is jaloezie. En hoewel jaloezie in de traditionele psychologische literatuur lang geportretteerd is geweest als een pathologie, als een sociaal construct of een nevenverschijnsel van de kapitalistische maatschappij is het vooral een evolutionair product dat niet meer of minder noodzakelijk is dan liefde of seks (cf. Buss, 2000). De selectiedruk waarmee mannen en vrouwen tijdens het Pleistoceen (EAA; 'Environment of Evolutionary Adaptation') werden geconfronteerd stimuleerde verschillende verdedigingsmechanismen (om hun investeringen in nakomelingen te beschermen). Vrouwen zouden daarom zwaarder tillen aan emotionele ontrouw dan aan seksuele ontrouw, terwijl mannen zwaarder tillen aan seksuele ontrouw dan aan emotionele ontrouw. Seksuele jaloezie moet dan worden opgevat als een verdedigingsmechanisme dat de kans moet verkleinen dat men investeert in nakomelingen waar men geen genetische verwantschap mee heeft. Waar vrouwen immers steeds zeker kunnen zijn van een dergelijke verwantschap is bij mannen 'vaderschapsonzekerheid' nooit geheel uit te sluiten.

Haselton en Nettle (2006) suggereren dat het mannelijke brein daardoor zo geëvolueerd is dat het geneigd is om meer 'fouten van de eerste orde' (een man besluit ten onrechte dat zijn vrouw hem bedrogen heeft) te maken dan 'fouten van de tweede orde' (een man besluit ten onrechte dat er geen overspel heeft plaatsgevonden). Tijdens de EAA waren de baten van zo een fout van de eerste orde (lagere vaderschapsonzekerheid) immers groter dan de kosten van een fout van de tweede orde (geen nakomelingen bij de vrouw in kwestie; de man kan zich echter relatief eenvoudig voortplanten). Dat heeft ertoe geleid dat mannen hypergevoelig zijn voor seksuele ontrouw. Partnergeweld moet vanuit dit perspectief dan worden opgevat als een manifestatie van seksuele jaloezie (om ontrouw te bestraffen en af te schrikken).

VAN WAAKZAAMHEID TOT GEWELD

Het grote voordeel van een evolutionaire benadering van jaloezie en partnergeweld is de voorspellende kracht van een dergelijke theorie. Daar waar socio-culturele verklaringen immers eerder beschrijvend van aard zijn, heeft de evolutionaire benadering van jaloezie en partnergeweld het voordeel dat ze duidelijke voorspellingen toelaat over wie geneigd zal zijn om partnergeweld te vertonen. Buss (1988) identificeerde verschillende vormen van bewakingsgedrag van het mannetje: 'waakzaamheid' (e.g. onverwachts opdagen om te checken hoe het met de partner gaat), 'verbergen' (e.g. de partner weghouden van sociale gelegenheden waar andere mannen aanwezig zijn), 'monopoliseren' (e.g. verlangen dat de partner thuis blijft in plaats an uit gaat). Dit soort van bewakingsgedrag zijn uitingen van jaloezie en sommige van deze gedragingen zijn, ondanks ze soms onschuldig romantisch lijken, voorboden van geweld. Shackelford et al. (2005) vonden bijvoorbeeld over drie studies terug dat mannen hun specifieke bewakingsgedrag samenhing met het al dan niet voorkomen van partnergeweld. Volgens Kaighobadi et al. (2008) is er bovendien een temporale hiërarchie van gedragingen die tot geweld leidt: te beginnen bij verdachtmakingen van ontrouw, gevolgd door niet-geweldadige vormen van bewakingsgedrag van het mannetje en eindigend in partnergeweld van de man tegen zijn vrouw.

GEEN DETERMINISME, GEEN VERSCHONING

Het spreekt voor zich dat het niet de bedoeling kan zijn om partnergeweld te verschonen door het in een evolutionair kader in te passen, net zoals maatschappelijke structuren en sociale processen geen verschoningsgrond vormen voor crimineel gedrag. Dat mannen verantwoordelijk zijn voor 91% van alle arrestaties voor moord en doodslag en voor 85% van alle partnergeweld kan echter niet alleen begrepen en verklaard worden aan de hand van socio-culturele factoren. Het evolutionaire perspectief op jaloezie biedt echter wel een aanvulling, op de traditionele psychologische en criminologische literatuur, die tot een beter begrip van het fenomeen partnergeweld kan leiden.  We hoeven (seksuele) jaloezie niet te aanvaarden omdat het een evolutionair bijproduct is (laat staan dat we extreme uitingen als partnergeweld niet zouden moeten afkeuren en bestrijden), net zoals we van liefde en seks mogen genieten ondanks ze bijproducten van de evolutie zijn. Dat mannen meer genetische aanleg voor seksuele jaloezie bezitten, maakt partnergeweld niet onontkoombaar of onbestrijdbaar (cf. Dawkins 1981). Net omdat een dergelijke genetische aanleg bestaat, is aandacht nodig voor socio-culturele factoren die partnergeweld inperken en die een vrouwvriendelijkere socialisering van mannen mogelijk maken! 

Extra informatie

Kalender activiteiten Internationale Vrouwendag 2009

Officiële website Internationale Vrouwendag

Website Women Watch (VN)

Bibliografie

Geschreven in De wereld draait door  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Dit bericht zou net zo goed kunnen gaan over de genderongelijkheid in het literaire veld (zie daarvoor bijv. Tart, 2000), maar dat doet het niet. Het is vandaag gedichtendag, een beetje een vreemde dag. Een dag waarop blijkbaar niet aan poëzie valt te ontsnappen en dus ontsnapt u er ook hier niet aan. Een gedicht in plaats van een zoveelste verhaal over mannelijke dominantie en vrouwelijke achterstelling.

Voor Herman de Coninck

In mannen is het koud en vaak december.
In vrouwen is het meestal mei.
Zij willen glimmen, levenslang,
vermommen zich van top tot teen
om niet voortijdig te verschrompelen.
Zij blijven bezig met verblijven.

In mannen is het koud en houdt het op.
Mijn God, hoe dol zijn zij op eindigen.
Want mannen rammelen zich klaar
en zwaargewapend met zichzelf,
besteden zij hun dagen aan verstijven.

In vrouwen heerst een soepeler geslacht
waarin iets bloesemt, iets ontboezemt,
en waar zij tederheid bewaren
of heimwee naar een meer in Zwitserland.
Zij houden van beginnen en behouden.

In mannen is het oorlog, niets dan oorlog.
In vrouwen wordt geboren, totterdood.
Zij knipperen een poosje met hun ogen,
zij fonkelen, zij woelen even
en daar ontstaat een dapper nageslacht.
Eén man volstaat en het wordt afgeslacht.

In mannen is het koud en vaak december,
in vrouwen is het altijd mei.

BIBLIOGRAFIE 

Tart, Indrek (2000) Poetry and Gender: Mindscapes and Publishing Opportunities. Interlitteraria, 5, pp. 306-320

Gruwez, Luuk (2000) Dieven en geliefden. Amsterdam: De arbeidpers.

Geschreven in De wereld draait door  Vaste link 

Reacties :
• (1)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Bekijk de onderstaande figuur. De onderste horizontale lijn is langer dan de bovenste, juist? 

Neen, niet juist. Beide lijnen zijn precies even lang, maar ons visuele systeem misleidt ons. Het wonderbaarlijkste aan dit soort van illusies is dat ze niet verdwijnen van zodra men er van op de hoogte is gesteld: zelfs wie deze overbekende illusie van Müller-Lyer al kende voor hij dit artikel las zal toch geneigd zijn om de onderste lijn als langer te zien dan de bovenste: leren over illusies volstaat niet om ze te doen verdwijnen!

 
COGNITIEVE VERSTORINGEN

Net zoals we door onze ogen vaak misleid worden, zo worden we ook vaak misleid door onze hersenen. Rationeel denken wordt ons daardoor vaak verhinderd; dat wil zeggen dat onze oordelen en beslissingen niet in overeenstemming zijn met de normatieve voorschriften voor zulke beslissingen (bijv. door het theorema van Bayes te schenden). In het begin van de jaren '70 hebben Daniel Kahneman en Amos Tversky beargumenteerd dat mensen bij het beoordelen van complexe (onzekere) gebeurtenissen gebruik maken van vuistregels (zogenaamde 'cognitieve heuristieken'). Bij de beoordeling van nieuwe informatie zoeken we immers informatie terug die is opgeslagen in ons geheugen en vullen we ontbrekende details aan op basis van mentale schema's (zulke schema's vormen meestal een min of meer accurate weergave van de realiteit; wanneer dat niet het geval is, spreken we van een stereotype). Ze brachten hiermee een haast ongekende stroom van belangstelling en onderzoek op gang. Tal van experimenten werden ontwikkeld en uitgevoerd om het voorkomen van dit niet-rationele gedrag aan te tonen en al gauw oversteeg de interesse het psychologische domein. Sindsdien hebben tal van wetenschappers uit andere domeinen (economen, politicologen, computerwetenschappers, natuurkundigen, ...) interesse getoond in het bestaan van deze cognitieve vertekeningen en zich beziggehouden met het herhalen en bevestigen van Kahenman en Tversky's oorspronkelijke vaststellingen. De literatuur omtrent deze cognitieve vertekeningen en heuristieken ('biases' and 'heuristics') is dan ook uitgebreid en vaak geciteerd. Zo werd volgens 'ISI Web of Science' Kahneman en Tversky's artikel 'Prospect theory: An analysis of decision making under risk' de voorbije 30 jaar bijna 5000 maal geciteerd. En in 2002 leidde het zelfs tot de toekenning van de Nobelprijs voor economie aan niet-econoom Daniel Kahneman. 

 
KWIK, KWEK, KWAK (EN KWOK)

Hoewel deze vuistregels in het algemeen bijzonder nuttig en bruikbaar zijn (zonder mentale schema’s zouden we geen enkele informatie kunnen verwerken; we zouden niets van de wereld om ons heen begrijpen), soms leiden ze tot ernstige en systematische denkfouten. (Kahneman & Tversky, 1974) Bovendien blijken zowel leken als experts door deze cognitieve vertekeningen beperkt te worden in hun mogelijkheden om rationeel te denken en ook intelligentie blijkt geen remedie.

Wat zou u bijvoorbeeld doen wanneer u met volgend probleem zou geconfronteerd worden. Een onderzoeker geeft u volgende drie nummers: '2, 4, 6'. Dit drietal gehoorzaamt aan een door de onderzoeker gekende regel. U kent de regel niet. Om de regel te achterhalen mag u andere drietallen opschrijven en voorleggen aan de onderzoeker die u vertelt of ze al dan niet voldoen aan de regel. Wat denkt u dat de regel is en welke drietallen zal u neerschrijven om uw vermoeden te testen?

Het maakt ook dat uw antwoord op het volgende probleem voorspelbaar (en waarschijnlijk fout) zal zijn. Veronderstel dat u vier kaarten worden voorgelegd ('A', 'B', '4', en '7') en u verteld wordt dat elke kaart een zijde heeft waarop een letter staat en een zijde waarop een cijfer staat. Welke kaart(en) moet u dan omdraaien om te bepalen of de volgende bewering waar is: 'Indien een kaart op de ene zijde een klinker heeft staan dan staat er op de andere zijde een even cijfer'?

Misschien beantwoord u deze vraag correct omdat u nu op de hoogte bent van de 'confirmation bias'. Als ik u echter vertel dat mensen de neiging hebben om de kans van samengestelde gebeurtenissen te overschatten (d.w.z. men schat de kans op het voordoen van A en B groter dan de kans dat enkel A zich voordoet) en de kans op enkelvoudige gebeurtenissen te onderschatten (d.w.z. men schat de kans dat A of B zich voordoet kleiner dan de kans dat enkel A zich voordoet) zal u dat dan in staat stellen om de volgende problemen op een correcte wijze te beantwoorden?

Probleem 1: beschouw een normale dobbelsteen met 4 groene zijden en twee rode zijden. Er zal 20 maal met de dobbelsteen gegooid worden en de opeenvolging van groene zijden (G) en rode zijden (R) zal genoteerd worden. Er wordt u gevraagd om uit drie mogelijke opeenvolgingen er één te kiezen. U wint €25 telkens de door u gekozen opeenvolging gegooid wordt. Geef aan welke opeenvolging van groene en rode zijden u zou verkiezen om op te gokken indien u zoveel mogelijk geld hoopt te winnen.

A) RGRRR
B) GRGRRR
C) GRRRRR

Probleem 2: Wat is, bij benadering, de kans dat in een groep van 23 mensen twee mensen jarig zijn op dezelfde dag? (Negeer het bestaan van schrikkeljaren)

Er zijn zo letterlijk honderden taken ontwikkeld die het bestaan van tientallen verschillende vormen van cognitieve vertekeningen (e.g. 'information bias', 'outcome bias', 'anchoring', …) aantonen.

Niettegenstaande de uitvoerige documentatie van het bestaan van dit soort van cognitieve vertekeningen, ontbreekt het in de literatuur verrassend genoeg aan een voldoende verklaring voor het bestaan ervan.

 
MANNEN, VROUWEN: ALLEMAAL GEKNOEI

Hoewel het onderzoek van David Buss zich tot op heden voornamelijk beperkt heeft tot zogenaamde 'memory biases', is het zo dat cognitieve vertekeningen mogelijk een belangrijke bron vormen van verschillen tussen mannen en vrouwen (e.g. verschillen in risico-perceptie). In de traditionele psychologische literatuur (e.g. Soutar & Sweeney, 2003) is er ook enig bewijs terug te vinden dat aangeeft dat vrouwen minder te leiden hebben onder cognitieve verstoringen dan mannen. Vooral betreffende verschillen in 'overconfidence' zijn verschillen tussen mannen en vrouwen goed gedocumenteerd (e.g. Bengtsson; Persson & Willenhag, 2005; Beyer, 2002).

Op basis van mijn eigen onderzoek (Hardies, Breesch & Branson, 2008) moet ik voorlopig besluiten dat er weinig reden is om aan te nemen dat er inderdaad verschillen bestaan tussen mannen en vrouwen op het vlak van cognitieve vertekeningen. Hoewel op dit ogenblik nog niet alle antwoorden van alle respondenten werden verwerkt zijn toch reeds van 324 respondenten de antwoorden geanalyseerd (125 vrouwen en 199 mannen). We legden aan elk van hen 8 problemen voor (gelijkaardig aan diegene die in dit artikel werden aangehaald) om zo te testen voor het voorkomen van 5 verschillende cognitieve vertekeningen (viz. 'confirmation bias', 'information bias', 'conjunctive and disjunctive fallacy', 'insensitivity to sample size', 'overconfidence') en vonden voor geen enkele van deze cognitieve vertekeningen een verschil tussen mannen en vrouwen.

Wat misschien tot nu toe nog wel de meest opvallende vaststelling is, is de mate waarin alle respondenten, zowel mannen als vrouwen, cognitieve vertekeningen vertonen! Niet minder dan 78% van alle (zinnige) antwoorden was cognitief vertekend! Anders gezegd: tegenover elk (normatief) correct opgelost probleem staan vier cognitief vertekende antwoorden! Het kaartenprobleem dat eerder in dit artikel werd aangehaald (de zogenaamde 'Wason selection task') werd door slechts 9 (6,5%) van onze respondenten goed beantwoord. Amper 16 (7,5%) van onze ondervraagden schreef een drietal neer dat hun verwachting zou kunnen falsificeren. Niet minder dan 156 respondenten (78,8%) verkoos de opeenvolging 'GRGRRR' boven 'RGRRR' terwijl de opeenvolging 'GRGRRR' duidelijk gedomineerd wordt door 'RGRRR' (dat betekent: telkens wanneer de combinatie 'GRGRRR' gegooid wordt, realiseert per definitie ook de combinatie 'RGRRR' zich). Een ruime meerderheid (75%) schatte ook de kans dat in een groep van 23 mensen twee mensen jarig zijn op dezelfde dag veel lager in dan de werkelijke kans van 50,7%.

En hoe bracht u het er van af? 

DE ANTWOORDEN

1) Achterhaal de regel: de eigenlijke regel is 'stijgende nummers'. De meeste mensen komen voor de dag met veel ingewikkeldere regels en trachten hun vermoedens slechts te testen d.m.v. 'positieve' voorbeelden (i.e. drietallen die in overeenstemming zijn met hun vermoeden). Mensen die bijvoorbeeld vermoeden dat de regels 'n+2' is, testen hun vermoeden meestal op basis van drietallen als '8, 10, 12' of '22, 24, 26'. Ze proberen m.a.w. niet om hun vermoedens te falsificeren (door bijvoorbeeld aan de onderzoeker te vragen of '7, 13, 14' een drietal is dat voldoet aan de regel) waardoor ze er wel (meer en meer) overtuigd van raken dat ze de regel hebben achterhaald zonder eigenlijk ooit een stap dichter te komen bij de ontdekking van de 'echte'.

2) 4 kaarten test ('Wason selection task'): om te kunnen bepalen of deze bewering waar is dienen de kaarten 'A' en '7' te worden omgedraaid. Dat de 'A' kaart dient te worden omgedraaid zien de meeste mensen in(85 à 90%): staat er op de andere zijde immers een oneven cijfer dan is de gemaakte bewering niet waar. De meeste mensen antwoorden echter dat naast kaart 'A' ook de kaart met '4' op dient omgedraaid te worden. Kaart '4' kan echter geen relevante informatie verstrekken aangezien de bewering niets zegt over kaarten met een medeklinker (m.a.w., indien op de kaart met '4' een medeklinker op de achterzijde staat dan weerlegt dit de bewering niet). Omdat de bewering echter wel weerlegd zou worden indien op de achterzijde van de kaart met '7' een klinker zou staan dient ook de kaart met '7' te worden omgedraaid om zekerheid te verwerven over het waar of onwaar zijn van de bewering.

3) Dobbelsteen: zoals reeds in het artikel werd aangehaald dient men om zoveel mogelijk geld te winnen te kiezen voor opeenvolging 'RGRRR'.

4) Verjaardagsprobleem: in een groep van 23 (of meer) willekeurig gekozen mensen is de kans dat 2 van hen dezelfde verjaardag delen 50,7%. Naïeve intuïtie doet mensen dit echter heel wat lager schatten (de meeste mensen schatten deze kans lager dan 10%). (Klik hier voor de wiskundige uitwerking)

BIBLIOGRAFIE 

Bengtsson, Claes; Mats Persson & Peter Willenhag (2005) Gender and overconfidence. In: Economics letters, 86, 2, pp. 199-203

Beyer, Sylvia (2002) The Effects of Gender. Dysphoria, and Performance Feedback on the Accuracy of Self-Evaluations. In: Sex Roles – A Journal of Research, 47, 9, pp. 453-464

Buss, David M. (2001) Cognitive Biases and Emotional Wisdom in the Evolution of Conflict Between the Sexes. In: Current Directions in Psychological Science, 10, 6, pp. 219-223

Hardies, Kris; Diane Breesch & Joël Branson (2008) Are Female Auditors Still Women? Analyzing the gender differences affecting audit quality. ['Working Paper' ingediend voor het congres van de 'European Accounting Association', 12-15/05/2009, Tampere/Finland]

Haselton, Martie G. & David M. Buss (2000) Error Management Theory: A New Perspective on Biases in Cross-Sex Mind Reading. In: Journal of Personality and Social Psychology, 78, 1, pp. 81-91

Haselton, Marie G.; Daniel Nettle & Paul W. Andrews (2005) The Evolution of Cognitive Bias. In: David M. Buss (ed.) Handbook of evolutionary psychology, Hoboken, Wiley, pp. 724-746

Kahneman, Daniel E. & Amos Tversky (1979) Prospect theory: an analysis of decision under risk. In: Econometrica, 47, 2, p. 263-91

Kahneman, Daniel E. & Amos Tversky (1974) Judgment under uncertainty: Heuristics and biases. In: Science, 185, 4157, p. 1124-1131

Soutar, Geoffrey N. & Jillian C. Sweeney (2003) Are There Cognitive Dissonance Segments? In: Australian Journal of Management, 28, 3, pp. 227-249

Stanovich, Keith E.; Maggie E. Toplakb, & Richard F. West (2008) The development of rational thought: a taxonomy of heuristics and biases. In: Advances in Child Development and Behaviour, 36, pp. 251-286

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

 

In democratische systemen wordt politieke macht verworven middels verkiezingen. Wie dergelijke systemen en de daarin aanwezige politieke partijen wenst te bestuderen, dient dan ook oog te hebben voor de bij verkiezingen geldende spelregels (e.g. de kiesformule, het aantal te verdelen zetels). Het zijn immers die regels die de voorwaarden scheppen die het mogelijke succes van partijen of kandidaten bepaalt.

 

Aan het belang van het kiessysteem bij het kenschetsen van een politieke context kan niet voorbij worden gegaan. Electorale regels stipuleren immers hoe stemmen worden uitgebracht en hoe zetels worden toegewezen. Op die manier scheppen ze de voorwaarden tot succes voor met elkaar in het strijdperk tredende politieke partijen en kandidaten. De keuze voor het ene of andere electorale systeem is dan ook geen zuiver technische kwestie, het is een keuze die een enorme impact kan hebben op de werking van het politieke systeem. (Blais & Massicotte, 2002) Vergelijk bijvoorbeeld de werkelijke resultaten van de federale verkiezingen van 2003 met de hypothetische situatie zonder kiesdrempel op de onderstaande figuur: reeds een kleine kiesdrempel heeft een invloed op de uiteindelijke zetelverdeling.

 

 

 

Die vaststellingen zijn belangrijk omdat electorale regels daardoor effecten sorteren op het gedrag van kiezers en politici. Het gaat daarbij zowel om een mechanisch als een psychologisch effect: The mechanical effect of electoral systems describes how electoral rules constrain the seats that can be awarded from distributions of votes, while the psychological effect deals with the shaping of voter (and party) responses in anticipation of the electoral law’s mechanical constraints (Benoit, 2006:72). De relevantie is overduidelijk: aangezien de electorale regels de omzetting van stemmen naar zetels determineren, beïnvloeden ze enerzijds het individuele gedrag (van politici en kiezers), maar beïnvloeden ze anderzijds op die manier ook het uitzicht van het politieke landschap en het partijsysteem. Een pleidooi als dat van Monique Leyenaar (2004) voor een vrouwvriendelijk  kiessysteem (evenredige vertegenwoordiging, één nationaal kiesdistrict, geslachts aanduiding van de kandidaten, ...) moet hen die meer politieke participatie en machtsdeelname nastreven voor vrouwen dan ook aanspreken.

 

MEER VROUWEN IN DE POLITIEK

 

 

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

 VPRO Thema: Mannen volgens vrouwen (28/08/2008, Ned.3, ca. 20u30)

Geschreven in De wereld draait door  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Gisteren werden in Peking de laatste medailles gewonnen en verloren en kwamen de Olympische zomerspelen van de 29^ste Olympiade ten einde. Michael Phelps en Usain Bolt groeiden uit tot de grootste helden ervan. Logisch gezien hun fenomenale prestaties waarmee ze sportgeschiedenis schreven.

En toch ... zouden ze dezelfde aandacht hebben gekregen (van media en publiek) indien het vrouwelijke sporters hadden geweest?

OLYMPISCHE GESCHIEDENIS

Dara Torres was niet alleen de oudste zwemster ooit op een Olympische spelen, ze won ook nog eens 3 medailles en evenaarde daarmee het hoogste aantal Olympische medailles (12) behaald door een vrouwelijke sporter. Rebecca Adlington zwom op de 800 meter vrije slag het oudste nog op de tabellen staande zwemrecord aan diggelen. Natalie Coughlin was op Michael Phelps na de meest succesvolle sporter van de VS in Peking: ze zwom naar 6 medailles – het hoogste aantal medailles gewonnen op 1 Olympische Spelen door een vrouw. Rebecca Romero is een van de weinige sporters ooit die een olympische medaille wist te veroveren in verschillende sporttaken (roeien en baanwielrennen). Schermster Giovanna Trillini haalde voor de vijfde opeenvolgende keer een medaille op een Olympische Spelen. Yelena Isinbayeva sprong zich voor de 24^ste maal over een recordhoogte en prolongeerde op die manier haar olympische titel.

Waren de prestaties van Torres, Adlington, Coughlin, Romero, Trillini en Isinbayeva minder bewonderenswaardig, minder groots, minder grensverleggend dan die van Phelps en Bolt? Waarschijnlijk niet, maar ondanks de emancipatorische evolutie die de Olympische Spelen hebben doorgemaakt sinds 1986 (zie deel1) blijft ook op dit strijdtoneel de genderongelijkheid tot op vandaag voortbestaan.

MANNEN- EN VROUWENSPORTEN

Sport is traditioneel altijd een mannelijke aangelegenheid geweest, het was een van de manieren om mannelijkheid en mannelijke superioriteit te construeren en valideren, zowel binnen als buiten het sportveld. Sport kan in die zin begrepen worden als een symbolische manier van genderconstructie. (Harry, 1995; Kane & Greendorfer, 1994) Hoewel dat in horizontaal opzicht vandaag de dag minder zichtbaar is dan voorheen (steeds meer vrouwen doen aan sport) geldt dat wel nog steeds op verticaal niveau (er zijn typische ‘mannensporten’ en ‘vrouwensporten’).

Nu is het feit dat mannen en vrouwen zich veelal toespitsen op andere sporten op zich niet uitermate interessant of belangrijk, maar het waarom hiervan is dat wel. Het is immers niet het gevolg van natuurlijke verschillen tussen mannen en vrouwen die de eersten fysiek niet in staat zouden stellen om 800 meter te lopen of de laatste om aan waterballet te doen. De keuze voor de ene of andere sport wordt, naast vele andere factoren (e.g. sociale klasse), bepaald door genderspecifieke in- en uitsluitingsmechanismen (e.g. beeldvorming). (Elling, 2003) Zo wijzen meisjes bijvoorbeeld expliciet sporten als voetbal, boksen en autoracen af omdat het ‘jongenssporten zijn’ en/of omdat men ‘een meisje is’ en wijzen jongens ‘vrouwensporten’ als kunstschaatsen, turnen en korfbal van de hand.

De rol van de media zijn in de deze niet te onderschatten. De media geven niet enkel verslag van de werkelijkheid, maar dragen ook bij aan de constructie van die werkelijkheid (ze maken een selectie van wat we zien en hoe we het zien). (McQuail, 1992) Dat is misschien nog meer zo in de context van sportberichtgeving; de overgrote meerderheid der mensen consumeert sportevenementen immers door middel van de berichtgeving van de massamedia. Helden groeien dan ook niet zozeer uit hun prestaties, maar worden door de media gevormd. De media hebben daardoor een enorme impact op de beeldvorming van jongens en meisjes over wat het meest wenselijke en verkiesbare sportgedrag voor hen is.

Hoewel de discrepantie kleiner is tijdens de Olympische spelen is het zo dat sportberichtgeving zelden of nooit aandacht heeft voor de prestaties van vrouwelijke sporters (van alle in de Amerikaanse media getoonde sportbeelden is meer dan 90% van mannelijke sporters). Het is eveneens een welgedocumenteerd feit dat de sportprestaties van vrouwelijke sporters door de media in woord en beeld gebracht worden op een manier die ze minder waard en interessant doet overkomen dan de equivalente prestaties van hun mannelijke collega’s. Waar mannelijke sportwedstrijden worden gepresenteerd als spannend, melodramatisch of als een thriller met historische betekenis worden vrouwelijke sportwedstrijden vaker gekarakteriseerd als een soort van vriendelijke buurtspelletjes.
 
Het is dan ook geen toeval dat Ana Ivanovic, Maria Sharapova en Anna Kournikova (nog steeds!) meer aandacht krijgen dan Coughlin, Trillini en Romero – en dat zal niet aan hun sportieve prestaties hebben gelegen.

Bibliografie

Elling, Agnes (2002) 'Ze zijn er (niet) voor gebouwd'. In- en uitsluiting in de sport naar sekse en etniciteit

Elling, Agnes (2003) Sekse en sport: bewegende beelden. In: Vrouwenraad, 1, pp. 10-19

Harry, Joseph (1995) Sports ideology, attitudes toward women, and anti-homosexual attitudes. In: Sex Roles, 32, ½, pp. 109-116

Kane, Mary Jo & Greendorfer, Susan L. (1994) The media’s role in accommodating and resisting stereotyped images of women in sport. In Pamela J. Creedon (Ed.) Women, media and sport

Koivula, Nathalie (1999) Gender Stereotyping in Televised Media Sport Coverage. In: Sex Roles, 41, 7/8, pp. 589-604

LA84Foundation: Research reports : http://www.la84foundation.org/11pub/over_frmst.htm

McQuail, Denis (1992) Media performance: mass communication and the public interest

Geschreven in De wereld draait door  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel

Gisteren trapten in alle stilte de vrouwen van Argentinië, Canada, China, Zweden, Duitsland, Brazilië, Noord-Korea, Nigeria, Nieuw-Zeeland, Japan, Noorwegen en de Verenigde Staten het Olympische voetbaltornooi op gang. Pas morgen (8 augustus 2008) echter gaan in Peking de Olympische zomerspelen van de 29^ste Olympiade écht van start: vrouwen en mannen uit 205 landen zullen er in 38 disciplines uit 28 sporten strijden om Olympisch goud.

Vijfenveertig procent van de in totaal meer dan 10.000 sporters in Peking zal een vrouw zijn. Dat lijkt vanzelfsprekend in een wereld waarin er zowat evenveel mannen als vrouwen leven. Dat lijkt des te vanzelfsprekender gezien de emancipatorische rol die de Olympische spelen hebben gespeeld (zowel in de Oudheid als Moderne tijd). Het Olympisch charter stelt ook onomwonden dat: The IOC strongly encourages, by appropriate means, the promotion of women in sport at all levels and in all structures, particularly in the executive bodies of national and international sports organizations with a view to the strict application of the principle of equality of men and women. Toch zullen er ook in Peking nog steeds 9 Olympische delegaties zijn die uitsluitend uit mannelijke sporters bestaan: die van de ministaatjes Liechtenstein (2), de Nederlandse Antillen (3) en de Maagdeneilanden (5) en die van de moslimlanden Brunei (2), Oman (4), Qatar (22), Saoedi-Arabië (16), de Verenigde Arabische Emiraten (5) en Jemen (5). Delegaties die slechts een handjevol sporters tellen, kunnen (aanvaardbare) excuses aanwenden, maar Saoedi-Arabië en Qatar verdienen slechts een minachtende blik. Westerse landen met omvangrijke delegaties als Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, Spanje en Canada doen het op dit vlak gelukkig een stuk beter en vaardigen allen zowat evenveel mannelijke als vrouwelijke sporters af.

De finish van de gendergelijkheid is dus nog lang niet overschreden, al werd een lange weg afgelegd: het is nog maar van 1960 geleden dat ook de 61-koppige Belgische delegatie slechts één vrouw bevatte. En hoewel vrouwelijke sporters slechts ontbraken op de allereerste van de moderne Olympiades (Athene – 1896) stonden zij lang in de schaduw van hun mannelijke collega's en werd hen lange tijd de toegang tot diverse sporttakken en disciplines geweigerd. In Parijs (1900) waren zij dan ook met amper 22 (op een totaal van 997 sporters) en participeerden ze enkel in het golf- en tennistornooi.

 

Charlotte Cooper, de eerste vrouwelijke Olympische kampioen

De Amerikaanse Joan Benoit, de eerste vrouwelijke winnares van de Olympische marathon. (Cor Mulder/AFP/Getty Images)

De Olympische spelen van 1984 waren ook de eersten – de geboycotte spelen van 1976 en 1980 buiten beschouwing gelaten – waarin het deelnemersveld een omvangrijke vrouwelijke groep sporters bevatte. Terwijl het aantal vrouwelijke sporters in 1948 slechts 9%, in 1960 11% en in 1972 15% bedroeg, vertegenwoordigde zij in 1976 23% van het totale deelnemersveld.

Het zou echter nog wachten zijn tot de Olympische spelen van 1996 in Atlanta alvorens het aantal mannelijke sporters (6797) 'slechts' het dubbele zou bedragen van het aantal vrouwelijke (3523)! Niettemin waren er in Atlanta nog 17 Olympische delegaties die uitsluitend uit mannelijke sporters bestonden. Vier jaar later, In Sydney, waren er dat nog slechts 8 van de 199 - in 1992 in Barcelona waren het er nog 36 geweest - en van de 11.084 deelnemers was 38,3% vrouw. In Sydney werden er ook 23 nieuwe disciplines toegankelijk gemaakt voor vrouwen. In 2004 in Athene was al 42% van de sporters vrouw en werd ook het Olympische worsteltornooi toegankelijk gemaakt voor vrouwelijke deelneemsters.

En hoewel nieuwe sporten enkel en alleen in aanmerking komen om de Olympische status te verwerven als ze ook door vrouwen worden beoefend zijn er ook vandaag in Peking nog steeds twee sporten (boksen en kanoën) waarin uitsluitend mannelijke sporters het strijdtoneel zullen betreden. Ook op de Olympische spelen zal het dus nog een tijd wachten zijn op gendergelijkheid, maar in afwachting kunnen we de komende weken toch al genieten van Blanka Vlasic (hoogspringen), Cheng Fei (artistieke gymnastiek), Anky van Grunsven (dressuur), Ana Ivanovic (tennis), Marta (voetbal), Veronica Campbell (sprint) en zowat 5000 andere vrouwelijke sporters.

Bibliografie

De website van het IOC: http://www.olympic.org/

Het Olympisch charter: http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_122.pdf 

Geschreven in Algemeen  Vaste link 

Reacties :
• (0)
• Geef uw reactie!
• Print dit artikel