D Y S L E X I E
Door Kris Hardies,
20 Juni 2012, 05:39
Ontwikkelingsdyslexie treft naar schatting ten minste 5% van de bevolking. Dat zijn minstens 500.000 mensen in België alleen. Omdat dyslexie gepaard gaat met een verhoogde kans op emotionele, psychologische en economische problemen lijdt het weinig twijfel dat het bestrijden van lees- en of spellingsproblemen bij mensen met dyslexie een belangrijke zaak is. Daar zijn alle onderzoekers het dan ook wel over eens, ook al betwisten ze tezelfdertijd hevig de onderliggende oorzaken van deze stoornis (zie bijv. [1]). Zonder de nodige aanpassingen en/of hulpmiddelen kan dyslexie ernstige onderwijsbelemmeringen met zich meebrengen (met alle gevolgen van dien). Ter illustratie: een kind met dyslexie leest in 1 jaar tijd ongeveer hetzelfde aantal woorden als wat een vlotte lezer in 2 dagen leest.
De cruciale vraag is dus hoe we kinderen met dyslexie zo ver krijgen dat ze in staat zijn om meer woorden in minder tijd te lezen? De twee belangrijkste remedies die daarvoor in omloop zijn, zijn (1) het aanleren van specifieke deelvaardigheden en (2) aanpassingen in het leesmateriaal. Het aanleren van vaardigheden die het lezen bevorderen is nog steeds de belangrijkste remedievorm om kinderen met dyslexie vooruit te helpen. Niet onbelangrijke tekortkoming hiervan is echter dat dit zeer tijdrovend is (en bovendien een remedie die, zowel binnen als buiten de schoolmuren, niet altijd haalbaar is). Sleutelen aan de toegankelijkheid van het leesmateriaal (door aanpassingen in het lettertype, de grootte van dat lettertype, etc.) is zeker ook niet altijd eenvoudig haalbaar, maar heeft wel het voordeel dat het geen bijkomende inspanningen van het kind zelf vraagt. Frappant is dat er in feite maar weinig wetenschappelijk bewijs voor handen is dat de effectiviteit van dergelijke manipulaties aantoont.
B R E D E R E S P A T I E S H E L P E N
Een recente studie die binnenkort gepubliceerd wordt in de Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) heeft nu aangetoond dat kinderen met dyslexie gebaat zijn bij bredere spaties [2]. De resultaten van deze studie tonen aan dat het verbreden van de spaties tussen letters het kinderen met dyslexie toelaat om 20% sneller te lezen en bovendien de helft minder fouten te maken. Het bijzondere aan een dergelijke remedie is uiteraard dat het kinderen met dyslexie enorm kan helpen zonder dat zij daar zelf enige inspanning voor hoeven te doen (ze hoeven er bijvoorbeeld geen intensieve training en oefening voor te doorlopen).
SEX DIFFERENCES
Gaat dit blog normaal gezien niet over mannen, vrouwen, sekse, gender, dat soort dingen, hoor ik u denken. Dat klopt. Het is daarom waarschijnlijk goed dat ik even kort stil sta bij de obseratie dat dyslexie vaker voorkomt bij jongens dan bij meisjes. Hoewel die scheve verhouding minder scheef is dan vaak wordt aangenomen is ze wel degelijk scheef. Niet in een verhouding van 2:1 of 3:1 (2 of 3 jongens met dyslexie voor elk meisje met dyslexie) zoals je wel eens hoort beweren, maar in elk geval toch in die mate dat er iets meer dan 1 jongen met dyslexie is voor elk meisje met dyslexie. De reden dat die verhouding vaak overschat wordt en dat je tal van studies kan terugvinden die inderdaad zulke cijfers rapporteren, is een gevolg van het feit dat de meeste van die studies populatie-gebaseerde onderzoeken zijn. Omdat jongens met dyslexie een grotere kans hebben om als dusdanig gediagnosticeerd en behandeld te worden dan meisjes met dyslexie, overschatten zulke studies de werkelijke verhouding [3]. Klinische studies vinden typisch dan ook veel minder scheefgetrokken verhoudingen terug, maar zoals gezegd nog steeds een verhouding die iets hoger ligt dan een 1 op 1 verhouding [4]. Voor de remediëring maakt dat evenmin helemaal niets uit.
V e r m o e d e l i j k z o u h e t g e b r u i k v a n w a t
b r e d e r e s p a t i e s z o w e l h e t l e v e n v a n
m e i s j e s a l s j o n g e n s m e t d y s l e x i e h e e l
e e n v o u d i g e e n s t u k k u n n e n v o o r u i t h e l p e n.
Referenties
[1] Gabrieli, John D. E. (2009) Dyslexia: A new synergy between education and cognitive neuroscience. Science, 325 (5938): 280-283.
[2] Zorzi, Marc et al. (2012) Extra-large letter spacing improves reading in dyslexia. Proceedings of the National Academy of Sciences of the USA. Forthcoming.
[3] Berninger, Virginia W. et al. (2008) Gender differences in severity of writing and reading disabilities. Journal ofSchool Psychology, 46 (2): 151-172.
[4] Rutter, Michael et al. (2004) Sex Differences in Developmental Reading Disability New Findings From 4 Epidemiological Studies. The Journal of the American Medical Association, 291 (16): 2007-2012.
| 
Dyslexie en lezen is het onderwerp.
Vooruitgang krijg je niet door aandacht aan negatieve onderwerpen te geven, doch door ontwikkeling op de positieve eigenschappen bij mensen met dyslexie.
Dus graag het onderwerp wijzigen